Foto: Niels de Vries

Alles oer

EINEKOAIEN

Een eendenkooi is een vanginrichting gebouwd om waterwild te kunnen vangen. In dit geval eendachtigen. De vangmethode, zoals die nu nog in gebruik is, is ontwikkeld in de late middeleeuwen, tussen 1300 en 1400.

De eerste vorm van een eendenkooi was de zg rivierkooi. Aan de oever van een rivier werd een doodlopende sloot gegraven of er werd gebruik gemaakt van een al aanwezige kreek. De sloot of kreek werd overkapt dmv netten of takken en omzoomd met rietmatten. Ruiende eenden werden opgejaagd door o.a. honden en met bootjes en zo de vangpijp ingedreven. Ruiende eenden kunnen niet vliegen en waren dus een gewillig slachtoffer.  Eenden ruien direct na de broedtijd en zijn dan een zestal weken vleugellam. Deze vorm van jacht was dus slechts van korte duur, maar bracht de jagers wel op een idee. Nederland was in die tijd rijk aan waterrijke gebieden en deze plasdras gebieden waren zeer voedselrijk. Vanaf het vroege najaar kwamen (komen) honderdduizenden watervogels onze kant op om de kou in het noorden van Europa en Rusland te ontlopen en voldoende voedsel te bemachtigen, zodat ze in het voorjaar voldoende vet hebben om terug te vliegen en voor nageslacht te zorgen. Deze wintergasten hadden de rui al achter de rug dus moest er een andere methode gevonden worden om deze vogels te kunnen verschalken.

De rivierkooi heeft model gestaan voor de ontwikkeling van de huidige eendenkooi. Het bleek dat met rust en stilte de beste resultaten konden worden behaald, het creëren van een veilige rustplaats voor de vogels was daarin essentieel.

Mear ynformaasjeboarnen:

  • Erfgoedonderwijs: Lesprogramma De Eendenkooi

    Erfgoedonderwijs: Lesprogramma De Eendenkooi

    Ze zijn als groene oases in het open landschap van de waddenkust: eendenkooien. Prachtige stukjes natuur waar al eeuwenlang een bijzonder ambacht wordt uitgeoefend. Toch zijn eendenkooien nog niet zo bekend en dreigden ze te verdwijnen langs de waddenkust…  Natuurorganisaties en provincies staken daar een stokje voor en hebben 24 eendenkooien hersteld in Groningen, Friesland en Noord-Holland. Deze zijn het bezoeken en behouden meer dan waard. In lesprogramma De Eendenkooi maken kinderen van groep 7 en 8 kennis met deze cultuurhistorische pareltjes. Het lespakket is gratis. Trailer Lesprogramma Eendenkooi

    Lees verder…

  • Buismanskoai – Piaam

    Buismanskoai – Piaam

    Introductie De eerste vermelding van deze kooi is op de kaart van B.Schotanus uit 1694. Het is de meest linkse kooi op deze kaart (rechts). In 1700 is de kooi eigendom van Tjaard van Aylva, die getrouwd is met Magaretha Barones van Gendt. Margeretha is ook vrouwe van Waardenburg, Hiern en Neerijnen.Het echtpaar heeft daar het Landgoed Waardenburg en Neerijnen waartoe ook behoren twee eendenkooien, die van Waardenburg (nog steeds intakt) en een kooi in Deil, in de loop van 1700 vervallen.Informatie over de Buismanskoai is te vinden in het boek ‘Eendenkooien in Fryslân’ pagina…

    Lees verder…

  • VIDEO: De Eendenkooien van Piaam

    VIDEO: De Eendenkooien van Piaam

    Achter de voormalige Zuiderzeedijk vinden we onder Piaam in Friesland nog twee eendenkooien waarvan er nog een in bedrijf is. We nemen een kijkje achter de schermen. Bron: YouTube kanaal van Henry Spruyt

    Lees verder…